Szwedzcy naukowcy ukazują rolę światła w jeziorach

Odpierając utrzymywany wcześniej pogląd, że produktywność jezior zależy od dostępności źródeł składników pokarmowych, nowe badania wykazały, że zależy ona w rzeczywistości od światła. Odkrycia, opisane w czasopiśmie Nature, sugerują również, że krajobraz jeziorny zmieni się w najbliższych latach z powodu zmian klimatu.

20090727_2Badania przeprowadzili naukowcy z Ośrodka Badań nad Wpływem Klimatu (CIRC) i Wydziału Ekologii i Środowiska Uniwersytetu w Umeå w Szwecji. Zespół porównał przejrzyste jeziora górskie z brunatnymi jeziorami leśnymi, aby ustalić źródła produktywności. Produktywność zdefiniowano jako „tempo syntezy biomasy w ekosystemie” – podstawowy parametr, który kształtuje funkcję ekosystemu i jego zarządzanie.

„W najbardziej brunatnych jeziorach światło słoneczne nie może dotrzeć głębiej niż jakieś dwa metry” – wyjaśnia adiunkt w CIRC, Jan Karlsson. „W przejrzystych jeziorach górskich światło może dotrzeć na głębokość 15-20 metrów i zapewnić intensywną produkcję glonów na dnie jeziora.”

Większość jezior na świecie jest stosunkowo mała i uboga w składniki pokarmowe. Brunatny kolor jezior przypisywany jest obecności materiału organicznego, wypłukiwanego z pobliskiej gleby. Zdaniem naukowców to właśnie ten ciemny kolor blokuje drogę światła do dna, utrudniając mu dostęp do glonów, które potrzebują światła słonecznego do procesu fotosyntezy. To hamuje cykl ekosystemu, ponieważ glony na dnie jeziora dostarczają pożywienia zwierzętom, które z kolei są źródłem pożywienia dla ryb.

W podsumowaniu autorzy piszą: „Te wyniki zaprzeczają poglądowi, że to składniki pokarmowe głównie decydują o produktywności jeziora i naszym zdaniem spora część bezproduktywnych jezior na świecie, korzystających z różnych źródeł węgla organicznego i składników pokarmowych, ograniczona jest przez [brak] światła a nie substancji odżywczych”.

Przewidują również, że produktywność jezior będzie zakłócana przez przyszłe zmiany klimatu. Jeden ze scenariuszy przewiduje na przykład, że wyższe temperatury i topnienie wiecznej zmarzliny mogą spowodować szybkie zmiany w sposobie transportowania materiału organicznego do jezior. „Klimat wpływa na jeziora i w perspektywie długofalowej spodziewamy się wzrostu liczby brunatnych jezior o obniżonej produktywności” – powiedział profesor Karlsson.

Uzyskane wyniki pokazują zatem nie tylko nowy sposób pojmowania funkcji ekosystemu jeziora, ale również mają znaczenie dla poznania reakcji na przyszłe zmiany środowiskowe.

Więcej informacji:

Nature:
http://www.nature.com/nature/index.html

Uniwersytet w Umeå:
http://www.umu.se/english

Teksty pokrewne: 30183

Kategoria: Różne
Źródło danych: Nature; Szwedzka Rada ds. Nauki
Referencje dokumentu: Karlsson, J. et al. (2009) Light limitation of nutrient-poor lake ecosystems. Nature 460, 506-509 (23 lipca 2009 r.) doi:10.1038/nature08179.
Indeks tematyczny: Zmiana klimatu & cykl węglowy; Ochrona srodowiska; Badania Naukowe

Authors

Related posts

Top